Emocje przychodzą „przy okazji” – jak rozmawiać z dzieckiem, żeby naprawdę słyszeć

Dzieci przeżywają emocje bardzo intensywnie, ale ich układ nerwowy wciąż się rozwija, dlatego nie zawsze potrafią je rozpoznać, nazwać czy odpowiednio wyrazić. Krzyk, płacz czy złość to często jedyne dostępne im sposoby komunikacji.  Według Anety Koliczkowskiej – psychologa i psychoterapeutki: „Dzieci odczuwają emocje bardzo intensywnie, a to, jak reagujemy my, dorośli, ma ogromny wpływ na ich rozwój.”

Dlatego zamiast organizować „poważne rozmowy”, warto korzystać z okazji, które pojawiają się naturalnie. Wspólne czytanie książki, oglądanie bajki, kąpiel z kosmetykami, na których pojawiają się zwierzaki to świetny punkt wyjścia – ci bohaterowie przeżywają różne emocje, o których można porozmawiać w bezpieczny, pośredni sposób. Równie cenne są chwile przed snem – dziecko wyciszone, zrelaksowane, często właśnie wtedy chce opowiedzieć o tym, co wydarzyło się w ciągu dnia.

Pomocne jest zadawanie prostych, otwartych pytań, które nie wywołują presji: „Co było dziś dla ciebie miłe?”, „Co ci się nie podobało?”, „Co cię rozśmieszyło?”, „Z czego jesteś dumny/dumna?”. Warto też sięgać po pytania pośrednie i zabawę – rozmawiać o emocjach np. wspomnianych już zwierzątek z etykiet produktów do kąpieli, misia, lalki czy bohatera historii. Dziecku łatwiej wtedy mówić o uczuciach, a z czasem zaczyna odnosić je do siebie.

Ogromne znaczenie ma również przykład dorosłego. Dziecko uczy się przez obserwację – widzi, jak reagujemy na trudne sytuacje, jak nazywamy swoje emocje i co robimy, żeby sobie z nimi poradzić. Dzielenie się własnymi doświadczeniami w prosty sposób buduje dla dziecka zrozumiały wzorzec.